In het Zeeheldenkwartier vindt u prachtige
gebouwen en sfeervolle pleinen. Het is één van de gezelligsten van de vele 19e eeuwse
wijken die Den Haag nog heeft. Er is een bijzondere mix van 19e eeuwse gebouwen. Er is wat
nieuwbouw aanwezig, maar de trent lijkt te zijn om hier meer in 19e eeuwse stijl te gaan
bouwen en zo hoort het ook. Den Haag mag wat trotser zijn op zijn de bouwstijlen uit de
19e eeuw die zelfs vrienden uit Praag, Parijs, Londen en Rome en mensen die ik wel eens
heb rondgeleid -positief- versteld doet staan.
De wijk grenst aan het Oude Centrum
van Den Haag en aan andere 19e eeuwse wijken zoals Duinoord, Regentessekwartier, Sorgvliet en Willemspark. Bovendien raakt het net de Archipelbuurt aan bij de Javastraat.
Vroeger was de wijk begrenst door drie 'waterwegen', de Afzandingsvaart (Waldeck Pyrmontkade), de nog bestaande
Noord West Singelgracht (Veenkade) en de Haagse
Beek (Zeestraat). De laatste grens is de Laan van Meerdervoort
waar, gezien de ligging op een voormalige duinwal, geen water gestroomd heeft.
Het Zeeheldenkwartier is in de laatste decennia van de de
19e eeuw aangelegd door partikuliere projectontwikkelaren. Na de dood van Anna Paulowna
waren zij de Gemeente voor bij het verkrijgen van de grond van deze prinses (Weduwe van
Koning Willem II). Het bijzondere is dat de projectontwikkelaren direct begonnen met het
indelen van de straten en woningen, maar dat ze daarbij geen rekening hielden met elkaars
plannen. Daardoor ontstond tussen het Anna Paulownaplein en het Prins Hendrikplein een "Venetiaans" stukje Den Haag, dat
zich heel goed laat omschrijven als een klein doolhof. Verder waren (zijn) alle 19e eeuwse
straten redelijk smal. Allen de Piet Heinstraat en de Elandstraat zijn breder. Langs de
Elandstraat liep tot 1901 een gracht.
Het heeft de wijk een hele bijzondere en intieme sfeer
gegeven, die echter wel lastig was voor het verkeer. Omstreeks 1924 is de Vondelstraat
daarom dwars (en diagonaal) door een deel van de wijk heen gelegd. Daarbij werden fraaie
panden afgebroken en verrezen grote huizenblokken langs die nieuwe Vondelstraat.
De Pleinen van dit deel van Den Haag liggen vrijwel
allemaal op één lijn (en de namen hebben veelal te maken met het Nederlandse
Koningshuis) en vormen derhalve een soort Pleinen-ketting.
Op het kaartje linksboven ligt de Toussaintkade
rechtsonder en de Elandstraat en de Piet Heinstraat gaan van links naar rechts door het
midden van het plaatje. Het grote plein er boven is het Prins
Hendrikplein, rechts daarvan is nog net het Anna Paulownaplein
(voor de helft) te zien. De Vondelstraat gaat dwars door de wijk heen en klieft oude
straten, zoals de De Riemerstraat, in tweeën. Onder op de foto begint de Vondelstraat bij
de Bilderdijkstraat en hij eindigt bij de Elandstraat.
Wat meteen opvalt is dat er flinke tuinen te zien zijn.
Hier en daar bevinden zich nog 19e eeuwse Hofjeswoningen in deze gezellige wijk.
