Door Chris Schram

Varen in en om Den Haag (IV)

Valkenboskwartier

Van het centrum van Den Haag
naar de Afzanderijvaart
[begin 2006]

Een hele bijzondere route voor kleine schepen is de route Binnenstad - Afzanderijvaart.

Tot in de jaren '50 van de 20e eeuw kon een compleet rondje gemaakt worden. Dat is door de overkluizing van de Hanenburglaan niet langer mogelijk. Het Hanenburgkanaal is verdwenen, in een buis gestopt.

Helaas.

Tot circa 1950 konden schepen nog over de Afzanderijvaart (Valkenboskade) via het Hanenburgkanaal naar het Verversingskanaal toe.

De naam Afzanderijvaart heeft te maken met de functie van dit kanaal. Zand dat in het duingebied voorbij de Laan van Meerdervoort werd afgegraven werd met schepen vervoerd richting de binnenstad (en verder). Er was ook een Afzandingsvaart, die lag tussen de Waldeck Pyrmontkade en de Koningin Emmakade.

Dat kanaal is (eveneens in de jaren '50) ook in een tunnel gestopt. Alleen ter hoogte van het Sweelinckplein zijn er nog restanten van te zien.

Met een boot (maximaal 7 meter lang, niet hoger dan 1 meter boven het water uitstekend) kan men via Laakhaven, het Laakkanaal (Soestdijksekade), en de restanten van de Loosduinse Vaart (Loosduinseweg, Loosduinsekade) de Afzanderijvaart bereiken.

Op een mooie dag in april 2006 heb ik dat gedaan met Thon Huyser en Patricia.

Langs de Valkenboskade staan typisch Haagse Portiekwoningen uit het begin van de 20e eeuw. Heel duidelijk te zien is hoe men langs dit kanaal gebouwd heeft. De panden bij de Loosduinse kade zijn van 1912 / 1916, hoe verder men vervolgens richting Hanenburglaan vaart, hoe jonger de panden worden (1924-1930).

Op de hoek van de Valkenboskade, de Loosduinsekade en de Valkenboslaan staat het oudste gebouw. Een prachtige vila met een groen dak en een enorm balkon uit 1912.

Bij de Mient is een zijkanaal. Dat kan men niet bereiken met de boot.

Daar was in de begin jaren van de 20e eeuw een openlucht zwembad !! Langs de kade (waar nog geen huizen stonden) was een tribune en waren duikplanken.

Verder varend kom je bij de Copernicuslaan. Aan de kant van de stad, tussen Valkenboskade en de Fahrenheitstraat, staan fraaie Jugendstil portiekwoningen uit 1914, aan de Loosduinse kant staan panden uit 1924. Hoewel er slechts 10 jaar voorbij gingen tussen het bouwen aan de stadszijde en de andere kant is het qua bouwstijl een wereld van verschil. De Jugendstil en Art Deco verdwenen vrijwel direct na de eerste Wereldoorlog. Na de Copernicuslaan wordt de Afzanderijvaart in feite te smal om nog goed te bevaren. De gemeente heeft verzuimd om bij de Hanenburglaan een draaikom voor schepen aan te leggen. Dat is jammer, want de architectuur langs het water is ontzettend interessant.

Op deze pagina ziet u enkele  foto's die ik in april 2006 genomen heb. Door uw muis op de foto te plaatsen ziet u de lokatie. Ik heb ook enkele oude foto's opgezocht om de eventuele veranderingen te laten zien die de afgelopen 100 jaar hebben plaats gevonden. Hoewel heel veel mooie dakversieringen zijn verdwenen (eeuwig zonde) is er gelukkig ook veel bewaard gebleven !

• Varen in en om Den Haag (I) Naar Loosduinen

• Varen in en om Den Haag (II) Naar het Westbroekpark

• Varen in en om Den Haag (III) Den Haag -Delft- Den Haag

• Varen in en om Den Haag (IV)

• Laakhaven

• Binckhorsthaven

• Kasteel Binckhorst

• Op de Haagse Grachten

• Tussen Den Haag en Delft