Het Sweelinckplein is eigenlijk geen echt plein. Het is
eerder een (ovaal) plantsoen dat uit twee delen bestaat. Het plein wordt in tweeën
gesneden door brede wegen en trambanen (lijn 17).
Het Sweelinckplein is genoemd naar de componist Jan
Sweelinck.
De gebouwen om het plein zijn vrijwel onaangetast. Ze zien
er nog net zo uit als toen ze (ongeveer 100 jaar geleden) gebouwd werden. De Neo-stijlen overheersen hier, waarbij hier en daar de 'eerste' signalen
zichtbaar zijn van de (in die tijd) naderende Jugendstil. Dat geldt
trouwens ook voor de straten in de buurt van het plein. Ook daar (langs) staan huizen in
die bouwstijlen.
De buurt is vergelijkbaar met Zurenborg (Antwerpen-Berchem), maar dan uitgebreider en iets ouder, de gebouwen
zijn dus vooral in Neo-stijl gebouwd en in overgangsarchitectuur (naar de Art Nouveau).
Er is geen straat of plein in Den Haag met zoveel
(beschermde) monumenten (bijna 50). Dit is voor veel mensen dan ook het mooiste plekje van
de stad.
Toen het Sweelinckplein tussen 1893 en 1913 werd aangelegd,
werd het door de brede Afzandingsvaart doorsneden.
Dit deel van Den Haag is namelijk gebouwd in een
voormalig duingebied (zie het Hoofdstuk over Duinoord) . Het zand
dat vrij kwam toen men het gebied egaliseerde werd met schepen over dit kanaal afgevoerd.
Langs het brede kanaal lagen de Koningin Emma- en de
Waldeck Pyrmondkade. Deze kades liggen er nu nog, maar het water is omstreeks 1959
grotendeels verdwenen.
Grotendeels, want enkele kleine stukken van het Kanaal,
d.m.v. buizen met onderling verbonden, liggen nog tussen de Laan
van Meerdervoort en de Groot Hertoginnelaan.