De Plaats is het oudste plein van
de stad. Sterker nog, het plein is ouder dan Den Haag. Het was volgens sommige
bronnen al een soort plein in 1097, de Voorplaetse van het eerste
huis van de Graven van Holland in het Haagse Bos.
Aan het eind van deze eeuw kan men dus een
groot feest geven op de Plaats.. 2097 bestaat het haagse Plein De Plaats 1.000 jaar !
Op dit plein is ontzettend veel gebeurd en nog
steeds is het een levendig plein. Zomers vindt men er gezellige terrassen.
In de overige maanden worden er op sommige
dagen helaas auto's geparkeerd.
Het 'uiterlijk' van het driehoekige plein
lijkt in de afgelopen eeuwen niet veel te zijn veranderd. De oudste gebouwen die er nu te
vinden zijn, zijn rond 1740 gebouwd. Alleen de gevangenpoort
is veel ouder. De toren die er naast staat is echter van 1874. Rond de Plaats staan enkele
gebouwen met Jugendstil kenmerken van beroemde architecten als De Wolf en Simons. Bij de smalle
(trechter)punt staat één der fraaiste (Noordeinde 6) Jugendstil gebouwen van dit deel
van de stad, het huis met de draakjes !. Hoewel hij eigenlijk niet bij De Plaats
hoort, heb ik er links wel een foto van neergezet. Dit pand is in 1901 gebouwd (architect L. de Wolf) en begin 21e eeuw gecopieerd in Haagse
Bluf.
Al voor 1100 stond hier het eerste
"Haagse" huis van de Graven van Holland, dat werd 's Hage genoemd en lag bij de
monding van de Beek (toen nog 'Haragha' genoemd). Dat jachtslot
stond tussen (het huidige) Noordeinde en Kneuterdijk
ter hoogte van Plaats 12. Het was een rustplaats voor de Graven wanneer zij van hun huis
te Haarlem, via Leiden naar 's Gravenzande reisden.
Om het jachtslot op de Plaats stonden grote,
dikke muren. Het Haagse Bos liep toen nog door tot aan deze muren.
Dit oude huis van de Graven kreeg in 1459 de
naam "St. Joris" en werd een herberg. De stevige muren hielden het gebouw lang
in stand. In 1697 werd het De Zwaan genoemd. Het was toen 6 eeuwen oud en werd
uiteindelijk gesloopt om plaats te maken voor twee woningen in Renaissance
stijl, die zelf 3 eeuwen later allang weer verdwenen zijn.
Het beeld dat het plein domineert (1918) is
van Raadspensionaris Johan de Witt die hier, evenals zijn broer,
door de bewoners van Den Haag in 1672 (het "rampjaar") vermoord is. Hij
wijst met zijn rechterhand nog altijd naar de lokatie van de slachtpartij.
