Den Haag
Hoofdstad van Zuid Holland
Regeringsstad en Residentie
van Nederland

Door Chris Schram

 

Mauritishuis

English Deutsch
Alfabetische Index Nieuw op deze site Rondleidingen Rondvaarten Uitgaan in Den Haag Links

[Groen] Den Haag
Landgoederen

Ockenburgh

Waar de naam Ockenburgh vandaan komt is niet bekend. Sommige bronnen spreken van een landgoed "Ockenberghe" dat in de 15e eeuw in de buurt van Wateringen zou hebben gelegen, maar aan het begin van de 80 jarige oorlog is ontruimd.

Het huidige Landgoed Ockenburg is omstreeks 1650 aangelegd in opdracht van de dichter en medicus Jacob Westerbaen. Wegen en groen werden in Classicistische landschapsstijl ontworpen. Het is goed mogelijk dat Westerbaen de naam van het verdwenen landgoed heeft overgenomen.

Hij bezong zijn nieuwe landgoed uitvoerig in een lang gedicht dat in 1654 onder de titel 'Arctoa Tempe' verscheen. Daarmee vergeleek hij zijn nieuwe onderkomen met het Tempe-dal in Griekenland.

In Ockenburgh stond zijn Classicistische landhuis "'t Kleyne Paleys" (dezelfde bouwstijl als bijvoorbeeld het Mauritshuis). Hierover schreef Westerbaen het eenvoudige gedichtje:

Kleyn: nochtans groot genoegh, voor mij en mijn gezin,
Daer plaets is voor mijn vrind, en oock voor mijn vriendin.

Na de dood van Westerbaen kwam Ockenburgh in handen van Maarten Pauw, bewindhebber van de V.O.C. en burgemeester van Delft. Zijn kleinkinderen lieten het Kleyne Paleis omstreeks 1720 afbreken en een nieuw landhuis bouwen. Dat landhuis bestaat nog steeds. Het is in 1845   verbouwd in (laat) Neo-Classicistische stijl en in die vorm is het tot op heden bewaard gebleven.

Het landgoed lag ooit ver van Den Haag verwijderd. In 1931 werd het door Den Haag geannexeerd. Er waren plannen om hier een grote woonwijk aan te leggen (in dezelfde stijl als Vogelwijk). Door het uitbreken de oorlog is het daar nooit meer van gekomen. Na 1945 heeft men besloten het gebied te behouden zoals het is. Gelukkig maar.

Van de Classicisme landschapsstijl is niet veel meer terug te vinden in het bos. Na 1700 is het Landgoed enkele keren aangepast. Alleen de kaarsrechte oprijlaan vanaf de Monsterse weg herinnert nog aan het grondplan van 1650. Die oprijlaan loopt naar het witte landhuis.

In dat landhuis zijn in de Eerste Wereldoorlog 1.500 Belgische militairen geïnterneerd. Conform de Vredesconferentie van Den Haag (18 oktober 1907) moest Nederland als neutrale natie namelijk ALLE oorlogvoerende militairen ontwapenen en interneren. Op sommige plaatsen in Nederland zaten geallieerde en Centrale troepen op één terrein. Dat veroorzaakte natuurlijk nogal wat conflicten. Landgoed Ockenburgh werd in 1915 weer ontruimd. De Belgen werden elders ondergebracht.

In de Tweede Wereldoorlog was in Ockenburgh een lanceerbasis voor de Duitse V-2 raketten. Vanaf die plaats werden meer dan 1.000 raketten afgevuurd op Engeland.

Van al dat leed is tegenwoordig niets meer terug te vinden (voor zover ik kan nagaan niet eens een monument). Het is tegenwoordig vooral een heerlijk wandelgebied. Wie Ockenburg binnengaat kan tot aan Hoek van Holland uren door duinen en bossen wandelen. De Deltametropool lijkt hier gelukkig nog ver weg.