De Nieuwe Haven (Wijd en Zijd) was een hele
mooie gracht, gegraven in 1615. De Nieuwe Haven was lange tijd de aanlegplaats voor
aardappelhandelaren. De schepen kwamen uit Holland, Zeeland en Gelderland. Er waren veel
herbergen en er stonden schitterende Patriciërswoningen, waarvan er veel de 20e eeuw nog
gehaald hebben. Op nummer 298, 300 en 338 waren in 1960 nog schitterende Halsgevels te
bewonderen.
Wie vanaf de Zuid Oost Singelgracht
de Nieuwe Haven opkwam varen passeerde de Schedeldoekshaven en de Ammunitiehaven en
vervolgens de Turfgracht. Die nog breder was dan de Zuid Singelgracht bij de Bierkade. De kade aan de kant van de regeringsgebouwen werd
Turfmarkt genoemd, aan de andere kant lag de Houtmarkt, Wie doorvoer kwam in de Wijnhaven terecht. Deze gracht was iets breder dan de Nieuwe
Haven zodat schepen er goed konden keren. Schepen konden oorspronkelijk doorvaren tot de
Kalvermarkt. Bovendien konden ze via de (smalle) Pauwengracht
(Fluwelenburgwal) naar de Herengracht en dan de Prinsessegracht op.
De Nieuwe Haven was te vergelijken met de mooie grachten
van de Amsterdamse en Leiden. In de 17e en 18e eeuw woonden er veel schilders aan het
water, zoals Jan van de Sande Bakhuijsen. Ook Vincent van Gogh heeft in deze buurt
gewoond.
Samen met de Prinsegracht was het
één van de zeer fraaie grachten van de stad. Als de gebouwen de 21e eeuw hadden gehaald
en het water zou zijn teruggekeerd, dan zouden de huizen vele miljoenen
hebben opgebracht. Het zou een sjieke buurt zijn geweest.
Helaas, helaas. Het water verdween in 1904 en in de jaren
'60 is 95% van de straat verdwenen.
Er is flink geprotesteerd, want ook de panden
met unieke halsgevels en het schitterende huis van Graaf Van der Duyn van Maasdam moesten
er aan geloven. Van der Duyn was één van de Drie Heren die nog te zien zijn op het
Monument op Plein 1813, de andere twee waren Hogendorp en Van
Limburg Stirum. Net als bij de Dierentuin werd er niet naar het
volk geluisterd. Helaas.
De oude Ambachtsschool
en een voormalig Dierenasiel zijn er gelukkig nog wel.