Oostzijde: Op de hoek met Grote
Marktstraat: het nieuwbouwcomplex 'De Spuihof' van Cees Dam, bekend van de Stopera in
Amsterdam. Dit kwam in 1995 in de plaats van het voormalige Haags Modehuis uit 1932 en een
plukje kleine huizen.
De gevel van de Spuihof aan het Spui,
juni 2002.
De Spuihof, hoek Spui/Grote
Marktstraat/, juni 2002.
De gevel van het voormalig Haags
Modehuis, hoek Spui/Grote Marktstraat, 1994.
De kraakpanden van Iets Vrijers aan
het Spui tussen het Haags Modehuis en Asta, 1994.
De Spuihof heeft een mooi afgewerkte gevel,
en vooral het geoxydeerde koper bovenaan staat chic. Qua maatvoering sluit het gebouw mooi
aan op de rest van de panden aan het Spui; in feite werd met de sloop van de oude huisjes,
waarin op dat moment een krakerscollectief genaamd 'Iets vrijers' zat, de al deccennia
geleden ingezette schaalvergroting van dit deel van het Spui definitief voltooid. (Ook aan
de overkant staat dit trouwens te gebeuren, zie verderop.)
De toren op de hoek met de Grote
Marktstraat vind ik minder geslaagd, vooral vanaf de Hofweg gezien verpest het hij het
zicht in de straat een beetje. De hoek op de plint is nogal teruggetrokken, zo achter dat
zuiltje. Wat dit betreft was het modehuis, opgeknapt en met uitbreiding op de plaats van
Iets Vrijers, fraaier geweest. Maar ja, de huidige nieuw- en hoogbouw zal ongetwijfeld
meer geld opgeleverd hebben voor de ontwikkelaar.
Naast de Spuihof staat het Asta-theater uit
1921, waarvan de huidige gevel uit 1938 dateert.
De gevel van het voormalig
Asta-theater aan het Spui, juni 2002. Links de Spuihof.
De huidige gevel is zoals op de foto te
zien wel erg sober uitgevoerd; hij lijkt vooral geschikt om grote reclamedoeken tegenaan
te hangen voor nieuwe voorstellingen. De oude gevel was aardiger:
De gevel van het Asta-theater aan het
Spui,1935. Links de Spuihof.
Na het verdwijnen van het theater kwam er
een bioscoop, en na enige wisselingen van functie zit er nu sinds 2002 een discotheek. Er
staan elke avond lange rijen, bewijs van de grote behoefte die er bestaat in Den Haag aan
dit soort gelegenheden. Het interieur is smaakvol opgeknapt, met behoud van de
rood-fluwelen bioscoopsfeer die het pand ooit kenmerkte.
Helaas wordt het pand momenteel met sloop
bedreigd, aangezien op deze plek volgens het Spuimarktplan van de gemeente de nieuwe
bevoorrading van de V&D zal moeten komen, in combinatie met een hotel. Het is een
treurig geval van stadsvernieuwing zonder oog voor historische continuďteit, dat nu aan
de andere kant van de Grote Marktstraat een nieuwbouw-megabioscoop moet gaan verrijzen
(die ook nog eens Metropole aan de Laan v. Meedervoort om zeep heeft geholpen), terwijl
het decennia oude theater- en bioscoopgebouw van Asta tegen de vlakte moet. In Amsterdam
wordt een oude bioscoop als de Cineac opgeknapt en gekoesterd als een nieuwe hippe
uitgaansgelegenheid; in Den Haag sloopt men de boel liever om ze te vervangen door
bevoorrading! En dan nog wel van V&D, een door-en-door grijs bedrijf dat over een paar
jaar misschien niet eens meer bestaat.
Naast Asta bevindt zich het massieve
expressionistische pand van V&D, in voor dat warenhuis betere tijden gebouwd door J.
Kuyt in 1929.
De gevel van het oude pand van V&D
aan het Spui, juni 2002.
Helaas heeft dit pand momenteel geen enkele
publieke functie. Links zit bevoorrading van de V&D achter een rolluik met graffiti,
in het midden een schamele etalage en een lelijk bord dat verwijst naar Perry in de
Spuistraat, rechts onder het koperen venster een dienstingang, met nog de orginele koperen
deur. Dit Rijksmonument verdient beter; tenminste een publiekingang voor Perry, liever een
horecainvulling.
Op de hoek met de Spuistraat bevindt zich
het voormalig Magazijn Nederland uit 1912, en pand met een geinig torentje in verder vrij
strenge Um 1800-stijl, dat destijds in de plaats kwam van een pand in enigzins
spookhuis-achtig eclectisme. Het huisvestte lange tijd een kantoor van de Haagsche
Courant, maar is onlangs verbouwd. Hierbij zijn de de reclamelichtbakken van de Haagsche
Courant verwijderd, zodat de orginele belettering weer zichtbaar is geworden: boven de
ingang op de hoek staat nu weer in fraaie gouden krulletters "Magazijn
Nederland." De nieuwe bestemming van het gebouw is die van een Shop-and-go Albert
Heijn snelwinkel geworden. Erg sjiek is het niet... wel handig voor binnenstadbewoners, en
uiteindelijk zijn het toch alleen huurders als Ahold die een locatie als deze kunnen
betalen.
Vm. Magazijn Nederland, december 2002,
en dezelfde locatie in 1911.
Westzijde: Op de hoek met de
Kalvermarkt een deel van het pand van het ministerie van Defensie uit 1956.
De gevel van het Ministerie van
Defensie op de hoek van het Spui en de Kalvermarkt, juni 2002.
Het ministerie is redelijk van maatvoering
en verhouding en heeft een mooie ronding op de hoek met de Kalvermarkt. Jammer is wel de
smerige afwerking van de balkons, met een soort grofkorrelig beton. Een gevelrenovatie zou
dit pand goed doen. De goedkope schoenenwinkel op de begane grond is ondertussen
verdwenen.
Het ministerie kwam indertijd in de plaats
van een aantal oudere panden aan het Spui, die nog gespaard waren gebleven bij de
doorbraak van de Kalvermarkt hier in 1923.
Daarnaast een plukje kleinere huisjes,
waaronder "De vijf poortjes" in neo-renaissancestijl uit 1914, ook al te zien op
bovenstaande foto.
De gevel van 'De Vijf Poortjes' aan
het Spui, juni 2002.
Panden tussen 'De Vijf Poortjes' en
Swiss Casinos aan het Spui, juni 2002.
Het meest linkse pand dateert uit de jaren
tachtig en is een curieus voorbeeld van spiegelglasbouw uit die tijd; een soort Nationale
Nederlanden-hoofdkantoor op zakformaat; of je ervan houdt of niet, contrastrijk is het
zeker. Het oorspronkelijke pand was overigens niet noemenswaardig. De drie oudere panden
rechts ervan gaan ooit gesloopt worden om plaats te maken voor het project 'Forum Plaza'
van projectontwikkelaar Strabag en architectenbureau Skala. Van dit project is echter al
enige tijd niets meer vernomen
Impressies van Forum Plaza aan het
Spui, medio 2004.
Forum Plaza zou een grand café met
dansgelegenheid en luxe appartementen herbergen. Het eerder bestaande plan voor een
discotheek gaat helaas niet door, aangezien de ontwikkelaar vreesde voor de nachtrust van
zijn kopers. Op zich is het een goede zaak, dat er horeca ontwikkeld op deze plaats;
jammer is het dat dit met sloop van de bestaande bebouwing gepaard moet gaan. Met name 'De
Vijf Poortjes' en het pand direct rechts ervan zijn aardige panden.
Anderzijds zal de nieuwbouw misschien wel
beter passen in het beeld van het Spui; de huidige panden zijn de laatste die 'ondermaats'
zijn in de gevelwand hier; de nieuwbouw zal meer schaalharmonie bieden. Althans, het
eerste ontwerp: het recentere is weer een stuk groter, het is echt een torentje, dat
enigzins doet denken aan het fameuze Witte Huis in Rotterdam. Qua stijl is het een
gewaagde teruggreep op de Art Nouveau... we moeten hopen, dat het een en ander niet
ontaardt in goedkoop aandoende namaak.
In ieder geval een goede zaak is de
teruglegging van de rooilijn tot dezelfde als die van het Ministerie van Defensie. Nu
kijkt men vanaf het Spui bij het stadhuis aan tegen een blinde zijgevel van 'De Vijf
Poortjes', en de stoep op dit punt is erg smal, wat bij drukte tot opstoppingen leidt.
Naast het spiegelglaspand staat het
orientaals aandoende jugendstilgebouw van het voormalig eetcafe De Kroon, nu een casino.
Het pand is fraai gerestaureerd en de bestemming van casino lijkt passend voor de
architectuur van dit gebouw. Jammer dat een casino weinig uitstraling heeft naar de
straat.
De gevel van Swiss Casino's aan het
Spui, juni 2002.
Links van het casino staat het
oorsponkelijk roomkleurige pand uit 1925 van de voormalige lunchroom Heck. Tot 1964 bleef
dit pand een cafe; toen is het zwart geverfd, zijn er om onduidelijke redenen witte
hardboardplaten geplaatst die de hele gevel bedekten, en is het in gebruik geweest bij
diverse winkelketens. De witte platen zijn nu eindelijk verwijderd, en het pand heeft een
nieuwe bestemming gekregen als fastfood-restaurant van Kentucky Fried Chicken. Gelukkig is
onze Boulevard dan nu voorzien van alle bekende Amerikaanse junkfoodverstrekkers; meer
kunnen er in ieder geval niet meer bij komen.
Heck's lunchroom, van boven naar
beneden in 1925, 1990 en december 2002.
Naast de KFC zit Cocoon, een enigszins
schimmige eet- en dansgelegenheid. 's Avonds is er een gemeleerd publiek en we kunnen wel
zeggen dat het een aanvulling op het uitgaansleven is, zeker voor de personen die geen zin
hebben om bij de ellenlange rij voor de Asta aan te sluiten. Overdag is Cocoon met zijn
nogal donkere uitstraling echter niet aantrekkelijk. Helaas mag het ook geen terras
voeren. Heck had destijds wel een terras! Er is wellicht weinig ruimte, maar hoe kan het
dan dat die er vroeger wel was?
De reeks wordt afgesloten met een
torenachtig neo-renaissancepand op de hoek met de Lange Poten, een van de leukste pandjes
in dit deel van de binnenstad. Merk het verschil met de foto uit 1925 boven; de klok boven
op de daklijst is verdwenen.
Spui, hoek Lange Poten, juni 2002.
- Introductie
"Boulevard de la Cour"
- Spui, tussen
Amsterdamse Veerkade/Schedeldoekshaven en Grote Marktstraat/Kalvermarkt
- Spui, tussen Grote
Marktstraat/Kalvermarkt en Spuistraat/Lange Poten
- Hofweg, tussen
Spuistraat/Lange Poten en het Buitenhof
Pagina's over Den Haag
