Ook de grote fabrieken kwamen
(ver) buiten de oude stad te liggen. De nieuwe havens van het Laak- en Binckhorstgebied
werden echter al snel de nieuwe grenzen van de stad. Een stad die sneller groeide dan ooit
tevoren. De fabrieken hadden immers veel werknemers nodig en zodoende ontstonden er in de
buurt van die gebouwen nieuwe woonwijken. Automatisch groeide de stad dus en daarmee
kwamen Laakhaven en (bijvoorbeeld) de Vuilverbranding aan de Asmansweg plotseling IN de
stad te liggen, in plaats van aan de rand. De rand schoof immers razendsnel
op.
Dit tot grote verbazing (ontzetting) van de
oorspronkelijke bewoners van de omgeving van Hollands Spoor. De Stationsbuurt had een wijk
moeten worden zoals Bezuidenhout,
Archipelbuurt en het Statenkwartier. Dit is nog goed te zien
aan de oude gebouwen rond het Huygenspark en het Oranjeplein (de
zogenaamde "Witte Wand"). Wie al wat langer in Den Haag woont, weet nog dat er
ook schitterende huizen tegenover Hollands Spoor en langs de Vaillantlaan hebben gestaan (i/d neo-Rennaissance
stijl). In de Stationsbuurt waren rijken gaan wonen, maar toen het industriegebied Laak
(en Binckhorst) begon te groeien en er ruimte nodig was voor arbeiderswoningen werden die
letterlijk in de achtertuinen van de rijken neergezet. Dit is nog heel duidelijk te zien
in de Van Hogendorpstraat. De rijken vertrokken en de buurt kwam
in een snelle neerwaardse 'spiraal' terecht. Na de tweede wereld oorlog was het in feite
afgelopen met Laakhaven. De hele omgeving begon te veranderen in een achterstandswijk.
Welgestelden woonden er bijna niet meer en de fabrieken stonden eigenlijk op de verkeerde
plaats. Midden in een stad die er nooit geweest was, aan water in plaats van aan (asfalt)
wegen.
Eind jaren '80, begin jaren '90 werden
de mooie neo-Rennaissance huizen in de Stationsbuurt opgeofferd voor eh.. doffe ellende.
Alleen de geniale architect Charles Vandenhove wist kleur en afwisseling te brengen in het
gebied.
De overige bouwwerken (inclusief
Belastingkantoor) deden de Stationsbuurt niet goed. Voor Laak en Laakhaven moesten andere
oplossingen worden gezocht. Aanmodderen zou Amerikaanse (Getto) toestanden tot gevolg
kunnen hebben.
Het Laakhaven gebied moest dus (geheel) worden vernieuwd en dat gebeurt nu ook !
Het Laakhaven gebied is dus op zich niet echt
nieuw. Toch heb ik het bij het hoofdstuk "Nieuw Centrum"
ondergebracht, omdat er de laatste 10 jaar flink is gesloopt. Er is hier sinds 1990 een
compleet nieuwe wijk ontstaan.
Vlak naast Laakhaven ligt het industrie- en
kantorengebiedje "de Binckhorst". Deze naam komt van het oude Kasteel Binckhorst (17e eeuw). In "de Binckhorst", vindt
men een miltaire kazerne, de nieuwe hoofdkantoren van de KPN en de Afvaloverslag
Rijnmond.
Tegenover de Neherkade is men in de jaren '90
begonnen om de vroeg 20e eeuwse gebouwen te vervangen door hypermoderne Nieuwbouw.
Er verrezen woningen
(torenflats), [hoofd]kantoren en winkels. Dominerend aan het water (tussen de nieuwe
'gracht' Leeghwaterkade en de Laakhaven) ligt de nieuwbouw van de Haagse Hoge School. Tot
halverwege de jaren '90 van de vorige eeuw waren de diverse studierichtingen ondergebracht
in diverse panden in de stad, maar sinds 1998 huist de school in één gebouw.
Een gebouw dat in veel opzichten bijzonder te noemen is.
Wat ook een heel bijzonder gebouw geworden is,
is het nieuwe Stadsdeelkantoor.
Dit staat nu op het voormalige
slachthuisterrein. Van het slachthuis zijn de twee prachtige poortgebouwen blijven staan.
Ook enkele wanden en de schoorsteen herinneren nog aan de oude functie van dit gebied. Nu
vindt men er naast het stadsdeelkantoor ook banken en winkels.
Midden in het Laakgebied bevindt zich naast
het 17e eeuwse kasteeltje "de Binckhorst", ook nog de Laak Molen (1669).
Dit is op zich één van de weinige molens die
Den Haag nog over heeft. Vroeger stonden er velen aan de randen van de stad.
De straatnaam "Bij de Westermolens"
(nabij Westeinde) herinnert nog aan 4 molens die aan de Westkant stonden. In Maria hoeve
vindt men ook nog een oude molen.
De Laakmolen is in
1984 afgebrand, maar geheel in oude stijl weer opgebouwd.
