De Hooigracht is, net als het Smidswater,
de Maliegracht en de Gietkom, een zogenaamde 'stadsgracht'. Oorspronkelijk maakten
Hooigracht en Smidswater echter deel uit van de vaarroute voor
schepen die van het Nagtegaalspad (thans Parkstraat), via het Spui
naar de Vliet (en verder) voeren met Kanonnen die aan het Lange Voorhout werden gegoten. Dat was vóór de opening van de
nieuwe Kanongieterij aan de rand van het Haagse
Bos.
In de 17e eeuw werd de Hooigracht onderdeel van de verdedigingssingel.
De gracht is gegraven aan het eind van de 16e eeuw.
De Hooigracht werd een stadsgracht toen omstreeks 1845 de
Prinsessegracht werd doorgetrokken naar Scheveningen (Koninginnegracht / Kanaal).
De namen Hooigracht en Smidswater herinneren aan de tijd
dat paarden nog veel gezien werden in het straatbeeld van Den Haag (tot het begin van de
20e eeuw). Er waren in dit deel van de stad veel stallen en er woonden en werkten aan deze
kant van de stad nogal wat hoefsmeden. Bovendien lag de Alexanderkazerne
vlakbij. Ook het leger maakte vanzelfsprekend gebruik van paarden.
Schepen die hooi brachten naar Den Haag kwamen naar de
Hooikade. Net zoals schepen schepen met Bier naar de Bierkade voeren, met Turf naar de
Turfhaven en met Wijn naar de Wijnhaven.
De naam Hooijkay werd al in de 17e eeuw gebruikt.
Veel van de huizen langs deze gracht zijn na 1860 gebouwd.
De oorspronkelijke gebouwen zijn hier grotendeels verdwenen, maar bij de Hooistraat staan
(op de Hooikade) nog panden uit het begin van de 18e eeuw.
Slechts weinigen weten dat zich op aan de Hooigracht een
klein, fraai, 18e eeuws Hofje bevindt. Bovendien bevindt zich hier prima horeca. De
Bengel, Les Ombrelles, Lunchroom Flirt en de DessertShop.
Begin 2008 stonden de Hooigracht en Hooikade in het
middelpunt van de belangstelling vanwege het TV programma "Mijn Tent is Top"
(RTL 4).
Deze horeca is goed te bereiken met een eigen (lage) boot,
bovendien kan men met de Ooievaart
een tocht maken naar de Hooigracht (groepsvaart).
De gemeente gaat de Gracht en haar kades in 2008 opknappen.
