Prinsessegracht,
Wijnhaven, Herengracht, Pauwengracht en Statengracht
Toen de Spanjaarden uit de omgeving van Den Haag waren
verdreven begon ook hier de Gouden Eeuw. Men begon met de werderopbouw van Den Haag (zie geschiedenis) en tegelijkertijd werden nieuwe grachten gegraven.
Het Malieveld was een 'lidteken' uit de begin jaren van de oorlog tegen Spanje. Het was
omstreeks 1594 nog een echt duinlandschap. Het duinzand en het hout uit dat gebied kon
goed gebruikt worden voor de wederopbouw van Den Haag en andere Hollandse steden. De
duinen werden daarom afgegraven. Vervoer van materiaal (en mensen) gebeurde in die tijd
nog grotendeels over het water. Daarom werden omstreeks 1594 de Prinsessegracht,
de Herengracht , de Pauwengracht (nu :
Fluwelenburgwal) en een gracht die men later Ammunitiehaven zou gaan noemen gegraven. In
de 17e eeuw noemde men die gracht nog Statengracht.
Bij de aanleg van de vaarroute maakte men gebruik van
bestaande oude sloten. Men moest bovendien rekening houden met gebouwen en land van
boeren. De grachten hadden daarom ook veel bochten die soms lastig waren voor grote
schepen.
De Statengracht sloot aan op de
oude Spui-gracht.
Op de kades langs het water van deze grachten werd al
spoedig flink gebouwd. Langs de Herengracht en de Pauwengracht
kwamen indrukwekkende huizen te staan. Hier woonden de rijken, vlak bij Hof, bos en duin.
Voorbij de Pauwengracht woonden vooral arbeiders en handelaren.
De grachten die voorbij de Pauwengracht lagen werden tevens
gebruikt als haven en bij die havens werden regelmatig markten gehouden. Ze kregen de
namen van de goederen die er verhandeld en/of opgeslagen werden: Wijnhaven,
Turfgracht, Ammunitiehaven.
Ook namen als Bierkade en Dunne Bierkade hebben te maken met het bier (en bier met een lager
alcoholpercentage (dun bier)) dat er in de 17e eeuw aan land werd gebracht.
Den Haag groeide snel in de Gouden Eeuw en tegelijkertijd
groeide het aantal grachten in het zuid westen van de stad.
Statengracht, Middelste Gracht, Zuid
Singelsgracht, Noord Singelsgracht, Gietkom,
Smidswater, Hooigracht.
Er is aan het begin van de 17e eeuw gedacht aan een gracht
naar het Lange Voorhout. De oude Kloosterkerk
was een kanongieterij geworden. De kanonnen waren van brons en eigenlijk te zwaar voor
transport met paard en wagen. De Prinsessegracht werd daarom in 1597 doorgetrokken.
Ook nu werd gebruik gemaakt van al bestaande slootjes. Via Smidswater en Hooigracht groef
men uiteindelijk een gracht naar het begin van de Parkstraat. Het graven van een gracht
naar het Voorhout is niet gebeurd. De Kloosterkerk stond op een
oude duinwal en hier liep geen bestaande sloot. Besloten werd om de Kanongieterij te
verplaatsen in de richting van het Malieveld. Het korte grachtje tussen Prinsessegracht en Smidswater heet nog
steeds de Gietkom.
