In 1806 werd Nederland een Koninkrijk en
Den Haag officieel een stad..
Lodewijk Napoleon, de broer van .... werd
in dat jaar de eerste Koning van ons land. Na de Bataafse Republiek ontstond nu het
"Koninkrijk Holland".
Lodewijk is allereerst in Den Haag gaan
wonen (hij geeft de stad Stadsrechten), maar erg gelukkig is hij er niet geweest. Hij vond
Den Haag schitterend, maar in vergelijking met Parijs was de (nieuwe) stad natuurlijk wel
erg klein en het had een dorps karakter. Daar kwam bij dat er geen echte regering meer
zetelde in Den Haag. De stadsbestuurders die tot de Franse inval de gehele Republiek
hadden geregeerd hadden geen macht meer. Den Haag werd rustig. Te rustig naar de zin van
Lodewijk Napoleon.
De koning liet zijn oog vallen op de
grootste stad van het land. Hij liet beslag leggen op het enorme Stadhuis van Amsterdam en
maakte er zijn Koninklijk Paleis van. Lodewijk verbleef ook graag in Haarlem. Die stad
werd de tweede residentie van het land.
De koning heeft veel sympathie onder het
volk verworven toen hij na een ramp in Leiden (ontploffing Kruitschip) en een grote
overstroming in Noord Nederland snel ter plaatse was en persoonlijk leiding gaf aan de
reddingswerken.
Den Haag is geen echte Regeringsstad meer
en zoals eerder aangegeven werd het er een stuk rustiger. De verhuizing van Lodewijk deed
de stad geen goed. Toch werd er in 1808 wordt nog een Koninklijke Bibliotheek in Den Haag
geopend aan het Lange Voorhout (thans Hoge
Raad). Een jaar later werd het Metrieke stelsel in ons land ingevoerd. Vanaf dat
moment meten we dus met meters, liters en kilo's. Tot dat moment was iemand die 6
Amsterdamse Voeten lang was, was in Rotterdam bijvoorbeeld 5 voet en 8 duimen. Niet dat
hij kromp, maar die twee steden hadden verschillende meetsystemen en dat gold niet alleen
voor Amsterdam en Rotterdam, maar ook voor andere steden en streken.
Koning Lodewijk heeft zijn uiterste best
gedaan om het leven van zijn onderdanen zo dragelijk mogelijk te maken. Dit gebeurde
echter tot groot ongenoegen van zijn broer in Parijs. In 1810 werd Koning Lodewijk door
zijn broer gedwongen om afstand te doen van de troon en toen werden de Nederlanden een
onderdeel (provincie) van Frankrijk.
Kort daarna begon Napoleon zijn rampzalige
offensief in Rusland. Zijn legers bereikten Moskou en Napoleon is er zelf ook één winter
geweest, maar de Fransen werden door de bittere kou gedwongen om deze stad snel weer te
verlaten. Tijdens de terugtocht kwam een groot deel van zijn leger om.
In Europa begon het enorme Franse
Keizerrijk scheuren te vertonen.
In Den Haag werd een staatsgreep gepleegd
door een trojka onder leiding van Van Hogendorp. De onafhankelijkheid werd uitgeroepen en
de nieuwe regering nodigde de Prins van Oranje uit om terug te keren uit Engeland.
In 1811 werden de Stadsrechten van Den Haag
herbevestigd.
Onder het bewind van koning Willem I kreeg
Den Haag als stad recht op 4 zetels in de Provinciale Staten van Holland. Na de splitsing
van deze provincie in 1840 in Noord- en Zuid-Holland kreeg Den Haag zelfs 8 zetels. Tevens
was het voortaan de hoofdstad van de provincie.
In 1848 bij de invoering van de nieuwe
grondwet verloor het begrip stad zijn staatsrechtelijke betekenis voorgoed, zodat Den Haag
officieel alleen nog maar een gemeente is. Dat gold ook voor Amsterdam, zodat die stad tot
het eind van de 20e eeuw geen Hoofdstad meer was. Toen Amsterdam in 1975 haar 700 jarig
bestaan vierde kreeg het de titel 'Hoofdstad' weer terug.
Prins Willem Frederik van Oranje Nassau,
zoon van de laatste stadhouder (Willem V), kwam in Scheveningen (bij de Keizerstraat) aan
land en werd direct uitgeroepen tot "souverein vorst'. Later heeft Willem I zichzelf
tot Koning (Willem I). In 1815 wordt hij tevens Koning van België en Groot Hertog van Luxemburg. Tevens worden Bouillon, Chimay, Philippelville en
Mariënbourg aan ons land toegevoegd.
De nieuwe Koning kiest wederom voor Den
Haag als Residentie, maar Amsterdam krijgt als 'troostprijs' de titel van Hoofdstad. Ook
Brussel is een Koninklijke Residentie.
De landing op Scheveningen (in 1813) wordt
elke 25 jaar herdacht met een groot historische spectakel op het strand. In 2013 zal dat
weer gebeuren. Het is dan 200 jaar na de belangrijke dag. Op Plein 1813
staat een groot standbeeld ter ere van Koning willem I en het driemanschap.
In 1830 is het jonge Koninkrijk uit elkaar
gevallen. In de Zuidelijke Nederlanden woedt een korte onafhankelijkheidsstrijd en onder
druk van grote Europese mogendheden erkent Koning Willem I de onafhankelijkheid van
België.
Antwerpen bleefechter tot 1832 bij het
Koninkrijk der Nederlanden.
In dat jaar bombarderen Franse legers die stad en vertrokken de Nederlandse troepen.
Historici zijn het er over eens dat als het Verenigde Koninkrijk der Nederlanden één van
de machtigste Europese landen zou zijn geworden als het als éénheid was blijven bestaan.
In 1832 brak er een grote Cholera epedemië
uit in Den Haag en Scheveningen. Een groot deel van de bevolking is toen gestorven.
De Haagse grachten waren letterlijk een
poel van verderf geworden. Het afval werd er in geloosd en het water stroomde niet door.
Den Haag ligt immers niet aan een rivier en er was dus geen directe verbinding met de zee
.
Koning Willem I besloot dat er een Kanaal naar zee gegraven moest worden, zodat het grachtenwater van
Den Haag door kon stromen. Omstreeks 1845 heeft dat Kanaal de grens van Scheveningen
bereikt, maar vervolgens was het geld op. Er was ook een nieuwe Koning, Willem II,
en hij heeft bevolen dat de graafwerkzaamheden moesten worden gestaakt.
Binnenhaven
1880
Het water bleef dus stil staan (en
stinken). Aan het eind van het nooit afgemaakte kanaal kwam wel een zwembad te liggen en
er ontstond een kolonië (Witte Brug) . Toen er later weer geld beschikbaar kwam is men
doorgegaan met graven. In 1866 bereikte men de duinen en wilde de Gemeente het
Seinpostduin af gaan graven, met de bedoeling het kanaal te verlengen naar zee. Dan kon
het water eindelijk doorstromen. Het zou Scheveningen sterk veranderd hebben als dat
inderdaad gelukt zou zijn.
Scheveningse vissers waren echter tegen dit
plan en ook Kunstenaars protesteerden.
Kunstenaar Mesdag heeft boven op dat duin
toen zijn atelier ingericht, zodat hij het Scheveningen van dat moment vast te leggen in
een panorama. Dat panorama is nog steeds te bezichtigen in de Zeestraat te Den Haag.
De Seinpostduin is nooit afgegraven. Het
oude kanaal bleef doodlopen en er is aan de andere kant van Scheveningen een heel nieuw
kanaal gegraven. Dwars door enkele landgoederen (waaronder Houtrust). Dit kanaal (het
Verversingskanaal) zorgt er nu voor dat het water door de Haagse grachten stroomt. De
Gemeente heeft bij aankoop van de grond papieren moeten ondertekenen waarin ze beloofde
dat er aan het water niet gebouwd zou worden. Plannen om huizen direct aan het water te
bouwen sneuvelden dan ook in het midden van de 20e eeuw. De in Duitsland wonende familie
blokkeerde de plannen. De oude voorwaarden gelden nog steeds.
In 1840 kreeg Nederland een nieuwe koning
(Willem II). Hij heeft tot aan zijn dood in 1849 geregeerd.
Willem II is opgevolgd door Willem III.
Onder druk van de liberalen was de invloed van de koning al in 1848 sterk ingeperkt.
Willem II heeft nog geprobeerd die grondwetswijziging terug te draaien, maar door zijn
vroegtijdige dood is dat niet meer gelukt.
Zijn zoon Willem III is zijn leven lang in
conflict met de Regering gebleven. Hij vond dat zij schuldig was aan de dood van
zijn vader.
Van Dorp naar Stad
|
