Het bovenste gedeelte van het gebouw en de
twee (36 meter hoge) ronde torens zijn de oudste onderdelen van de huidige Ridderzaal. Het
portaal en de twee torenspitsen dateren uit de 19e eeuw (circa 1880).
De beroemde fontein, met het beeld van Willem
II, is in 1885 geschonken door Jhr. Victor de Stuers en 86 (!) andere inwoners van Den
Haag als dank voor de restauratie van de Ridderzaal.
De tekst op de fontein luidt :
Ter nagedachtenis aan den Graaf van Holland, Koning Willem II, den begunstiger der
Stedelijke wijsheden, den beschermer der Kunst, den stichter der kastelen van 's
Gravenhage en Haarlem.
Volgens sommige bronnen was
het Willem II die de "eerste steen" van de Dom te Keulen heeft gelegd.
Vóór de verbouwing van 1860 zijn er plannen
geweest om het hele complex af te breken. Een tekening uit 19e eeuw laat een enorm
Neo-Classicistisch gebouw zien, gelegen aan de Hofvijver. Hagelwit en lijkend op de
Amerikaanse regeringsgebouwen. Over de Hofvijver was in de plannen een witte brug bedacht
en het eiland was naar het midden verplaatst. De brug zou over het eiland heenlopen.
Eerlijk is eerlijk, de tekening is indrukwekkend. Deze plannen waren echter te duur voor
Nederland en niet uitvoerbaar. De 2 kamer heeft (met 1 stem meerderheid) halverwege de 19e
eeuw besloten om de Ridderzaal en de daarachter gelegen gebouwen niet te slopen, maar te
behouden. Gelukkig maar.
Het was niet voor het eerst dat men de
Ridderzaal wilde afbreken, want ook in de 17e eeuw waren er al plannen voor sloop van het
gebouw. Stadhouder Prins Maurits wilde er een Paleis in Italiaanse Stijl voor in de plaats
hebben. De financiële middelen ontbraken daar toen echter voor en dus nam Maurits
genoegen met een uitbreiding van het oude Stadhouderlijke kwartier met een naar hem
genoemde toren.
De Stadhouders, vanouds vertegenwoordigers van
de Graaf van Holland, later van de koning van Spanje, hadden hun hoofdzetel in de gebouwen
in de hoek van de Hofvijver en het Buitenhof.
Die situatie bleef ongewijzigd toen de Staten van Holland de Spaanse Koning afzwoeren als
landsheer (1581).
In tegenstelling tot hun nieuwe machtspositie
bleven de Staten van Holland zelf vooralsnog gehuisvest in een vrij bescheiden gebouw aan
de hofvijver. Pas in het eerste stadhouderloze tijdperk (na de dood
van Willem II in 1650) zou de nieuwe Statenzaal in gebruik genomen worden.
Ten tijde van Stadhouder Prins Frederik
Hendrik was het Binnenhof nog echt een Stadhouderlijk hof.
Hoewel Frederik Hendrik eigenlijk slechts gebruiker van een 'dienstwoning' was, ondernam
hij diverse initiatieven ter verbetering van de gebouwen en de omgeving. Hij was hierbij
vooral beïnvloed door het Parijs van Hendrik IV. Op het Binnenhof
zelf waren diverse andere regeringslichamen gehuisvest, zoals de Staten van Holland, het
Hof van Holland, de Rekenkamer en de Staten-Generaal.
Tot ongeveer 1630 lag het Binnenhof nadrukkelijk gericht op het westen, in de richting van
het Buitenhof en het dorp Den Haag. De enige echte toegang tot
het Binnenhof lag dan ook aan de west-kant. Aan de Oostzijde
lagen een oude moestuin en een boomgaard.
Anno 1860
Het Stadhouderlijke kwartier bestond uit een
vleugel die in de plaats was gekomen van de muur die Buitenhof
en Binnenhof van elkaar scheidde. Prins Maurits had de Stadhouderstoren daar tegenaan laten bouwen. Bij het
stadhouderlijk paleis hoorden ook enkele oudere gebouwen langs de
hofvijver (tussen de Stadhouderstoren en hofkapel) .
De Ridderzaal zelf was na het tijdperk van de
Graven niet meer in gebruik als paleis. Het is daarna gebruikt als stal, als kazerne en
zelfs een tijdlang als loterij-hal. In 1994 en '95 heeft de Eerste Kamer in de
Ridderzaal vergaderd, omdat op dat moment de vergaderruimte van diezelfde Eerste Kamer
gerestaureerd werd.
De Ridderzaal wordt nu alleen nog maar
gebruikt voor bijzondere bijeenkomsten, zoals de opening van de Staten-Generaal. Ook is er
regelmatig een rondleiding.
In 2006 is de Ridderzaal verbouwd. De zaal is
prachtig geworden.
De Haagse Stadspartij (raadslid : Joris
Wijsmuller) heeft op 2 november 2006 tijdens een raadsvergadering een motie ingediend om
te onderzoeken of het Binnenhof op de lijst te krijgen is.
Naast het Binnenhof
gaat het dan ook om de Hofvijver, de Gevangenpoort
en het Mauritshuis. De motie werd door de gehele gemeenteraad
aangenomen.
Open: ma t/m za 10:00-16:00 uur (laatste rondleiding 15:45 uur).
Gesloten: 20 en 21 sept. en feestdagen m.u.v. Goede Vrijdag
Entree: Is afhankelijk van het programma dat kan worden aangeboden.
Kinderen (5-12), studenten en 65+ krijgen korting.
Vooraf reserveren is aanbevolen en kan op nummer 070-364
61 44
(info centrum Ridderzaal).
Let op. De site die u nu bekijkt ('de
Pagina's over Den Haag') is "gewoon" een hobbie van een geboren en getogen
Hagenaar. Ik heb zelf dus niets met rondleidingen in de Ridderzaal te maken.
U kunt bij mij wel rondleidingen in en
om de binnenstad van Den Haag boeken (via de e-mail
of via telefoonnummer 06 1985 32 80) en deze combineren met een bezoek aan de Ridderzaal.
