Het Buitenom maakt deel uit van de grachtengordel die in opdracht van Prins Maurits tussen 1613-1619
werd gegraven. Het Buitenom is een kade die aan de centrumzijde van de Houtzagerssingel
(vroeger Zuid West Singelgracht genoemd) ligt.
Tot aan het eind van de 19e eeuw was dit de grens van Den
Haag. Verder van het Binnenhof kon je binnen de Singelgracht
van Den Haag bijna niet wonen.
Een beroemde bewoner van het Buitenom was Multatuli, hij woonde hier van 1869 tot 1875. Zijn huis is
ondertussen afgebroken.
Aan het water vindt men nog wel het in 1876 gebouwde
"Huis van Barmhartigheid". Het was een opvanghuis voor 'half wezen' (kinderen
waarvan één van de ouders was overleden). In de volksmond werd het het 'Bruine Bonen
huis' genoemd, aangezien de half wezen uniforme bruine kleding moesten dragen.
Op de hoek van het Buitenom en de Lijnbaan stond een
papiermolen ("de Ooievaer") en verder stonden er typisch Haagse Grachtenwoningen
(veel hofjes) en een meubel fabriek (Hollandia, van de familie Pander).
De molen aan het eind van de kade is
afgebroken en ook de fabriek aan het begin van het Buitenom sloot haar deuren. Er
bestonden sloopplannen voor het fabriekscomplex van "Pander", maar particulier
initiatief heeft dit kunnen voorkomen. In de voormalige fabrieksgebouwen bevinden zich nu
woningen. Je kunt er komen door twee poorten en een steegje. Deze route heet
"Binnendoor".
In de periode 1999 / 2004 is hard gewerkt aan het opknappen
van enkele oude panden aan het Buitenom. In 1974 was men nog van plan al deze huizen te
slopen. In 1990 begon men daarmee in de buurt van de Vaillantbrug. Eeuwig zonde
natuurlijk, ook het woonhuis huis van de beroemde schrijver Multatuli (Max Havelaar) ging
tegen de vlakte.
Het betekende wel een ommekeer. Krakers namen bezit van
andere panden langs de gracht en het is mede aan die jongens en meiden te danken dat de
gracht erger leed bespaard is gebleven.
In 1999 kocht Stadsherstel de oude panden aan het Buitenom
en dankzij de herstelwerkzaamheden van die stichting heeft de gracht haar geweldige (19e
eeuwse) uitstraling weten te behouden.
De gemeente heeft onderzocht of de Brouwersgracht heropend kan worden. Er is gekozen om die gracht dicht
te laten. Helaas.
Het is al een mooi stuk Den Haag, omdat ook de
zijstraat Hoge zand is opgeknapt en de in 1997 achter de Hof der
Hesperiden huizen één van de mooiste nieuwbouwprojecten van de stad is. Heropening
van de Brouwersgracht zou het hele gebied goed hebben gedaan en
economisch een stimulans zijn geweest voor de gehele buurt..
In 2007/2008 is het Buitenom opgeknapt. Het is
prachtig geworden !!
Hieronder enkele foto's uit 2008 en daaronder
nog wat foto's van de de periode 2002 / 2005.
