Vrij snel na het graven van de Prinsegracht
werd besloten om een Boterhuis te bouwen. In dit huis zouden handelaren hun boter kunnen
verkopen. Het Boterhuis is rond 1650 gebouwd en bestaat nog steeds. Het bevindt zich links
van het Boterstraatje. Boven de deur van dit huis zijn mooie ornamenten aangebracht. Zo
zijn o.a. botervaatjes zichtbaar.
Al na een paar jaar bleek het Boterhuis te klein te zijn en
besloot men tot de bouw van een nieuw -groter- gebouw. Dit pand kwam rechts van het
Boterstraatje te staan. We kennen dit gebouw nog steeds als "de Boterwaag".
Deze Boterwaag was bestemd voor de groothandel in boter èn
kaas.
Van 1 april t/m 31 oktober vond de Botermarkt plaats op maandag en vrijdag van 7 tot 13.00
uur. Tussen 1 november en 31 maart begon de markt op 8 uur in de ochtend.
Voor de kleinhandel werd het Klein- (ook wel
Stukken-)Boterhuis gebouwd. Dat pand ligt aan de Grote Markt en heeft thans uitsluitend
een woonfunctie.
In het Klein Boterhuis zaten in het verleden een
Muziek-gilde (Collegium Musicum Perpetuum), boekverkopers en de Loge der Vrijmetselaren.
Boven de Boterwaag zat een Schildersgilde en een gilde van Apothekers.
De Schilders betaalden geen huur meer nadat zij een
schilderij hadden gemaakt voor de bestuurders van Den Haag.
