Het oude Den Haag van voor 1900, het Den Haag dat nog
grotendeels binnen de verdedigingssingel lag, was opgedeeld in
buurten en wijkjes. "Paddemoes" is bijvoorbeeld een bekende naam van zo'n buurt.
Eigenlijk was het een beruchte naam, want het was de armste wijk in de 16e en 17e eeuw. De
huizen werden vrijwel allemaal afgebroken in 1648 om plaats te maken voor de Nieuwe Kerk (1649-1656) en de grote tuin die daaromheen lag.
Een andere bekende wijk was 'de Nieuwe Uitleg', waar de Portugese Joden woonden en de Kanongieterij gevestigd was. Deze wijk
bestaat nog steeds. De Kanongieterij is helaas gebombardeerd
in 1945, maar veel andere gebouwen die omstreeks 1705 gebouwd zijn zijn nog aanwezig.
In 1866 waren er 71 buurten. Enkele namen waren:
Goudleerhuisbuurt, Noord St. Jacobsbuurt, Illustere Parelbuurt, Denneweg (of Oostelijke)
buurt, Hofspuibuurt, Zuidbierkadebuurt en Herderinne (of Liefdes) buurt.
Ook nu is de binnenstad nog opgedeeld in wijken en buurten.
Het Hofkwartier ligt bijvoorbeeld rondom Paleis
Noordeinde.
De Nieuwe Uitleg valt nu onder Buurtschap 2005. In de 18e
eeuw sprak men van de "Nieuwe- of Noord-Oostelijke buurt".
De grenzen van Buurtschap 2005 zijn de Mauritskade, Prinsessegracht, Korte Voorhout, Toernooiveld, Lange Vijverberg, Kneuterdijk en de Parkstraat
De naam heeft niets te maken met het jaartal 2005, maar met
de postcode die in 1971 voor dit gebied gold (nu is dat 2514). In 1971 kreeg het Buurschap
haar naam. Het was toen nog een echte woonwijk, met de bijbehorende slager, bakker en
groenteboer. Nu wordt de buurt gekenmerkt door veel -kwaliteits- restaurants en antiek- en
meubel zaken.
Toch vindt men er ook nog enkele voormalige 18e eeuwse Exploitatie Hofjes. Het is één van de gezelligste buurten van de
stad.
Bekende straten zijn het Lange
Voorhout, de Denneweg, het Smidswater en de Hooikade.
Straten die allemaal al een eigen pagina op deze site hebben gekregen.
Den Haag hanteert ook de naam "Voorhout"
voor deze buurt, en die buurt omvat naast 2005 ook het Hofkwartier en de tussengelegen 19e
eeuwse straten, zoals de Paleisstraat.
Op deze pagina foto's van de vele korte straatjes in de
omgeving van de Denneweg :
De Jagerstraat loopt van de Vos in Tuinstraat naar het Smidswater.
In deze straat vindt men veel oude huizen, waaronder een prachtig pand uit 1625. Het lijkt
er op dat zelfs de originele 17e eeuwse voordeur bewaard gebleven is. De Jagerstraat is
genoemd naar de 17e eeuwse Herberg "In 't Jagertje"
De Maliestraat is
genoemd naar een balspel dat op het Malieveld gespeeld werd. Het
was gedurende de gehele 17e eeuw een geliefde sport van Edelen en Vorsten. Het was de
voorlopger van Golf en Cricket. De Fransen noemden het "Paille Maille", de
Engelsen "Pall Mall" in Holland sprak men eerst van Palmalie, maar later gewoon
van het Malie spel.
Op nummer 18 heeft W. Churchill op
kamers gewoond.
In de Maliestraat vinden we horeca en winkels. De straat
loopt van de Vos in Tuinstraat naar de 18e eeuwse boogbrug over
het Smidswater.
De Kazernestraat
ligt recht tegenover de Maliestraat en loopt achter Hotel Des Indes langs. Deze straat
moet relatief jong zijn. want hij gaat door een deel van Den Haag waar voor 1800
uitgestrekte tuinen lagen. De naam verwijst naar de Oranjekazerne die haar voorpoort aan
de Mauritskade had. Deze kazerne is in 1919 afgebrand en de restanten zijn vervolgens
gesloopt.
Alleen de naam van deze straat herinnert er nog aan. De Kazernestraat loopt van de Vos in
Tuinstraat naar de Parkstraat.
Langs deze straat vindt men heel veel oude Koetshuizen (die bij de huizen van het Lange
Voorhout hoorden). De straat is derhalve ouder dan de straatnaam, want
enkele van die koetshuizen stonden er al toen de Kazerne nog gebouwd moest worden.
Wat niet veel mensen weten is dat het huidige
"restaurant" van Hotel des Indes ook een Koetshuis is
geweest. Dat was in de tijd dat Des Indes nog een Paleis was van Baron van Brienen.
Tussen de Kazernestraat en het Lange Voorhout ligt de Kleine Kazernestraat. Er staan bij de
Kazernestraat nog enkele fraaie pandjes. De Algemene Rekenkamer en de garage van de
Engelse Ambassade vallen uit de toon.
De Vos in
Tuinstraat ligt tussen de Denneweg en het Lange Voorhout. Het is geen echte "zijstraat", want het
ligt in het verlengde van het korte deel van het Voorhout en gaat voorbij de Kazernestraat
/ Maliestraat over in de Denneweg.
De naam is een verbastering van de
oorspronkelijke naam "Vossentuinstraat". Jonkheer Heinrich Vossen bezat hier
enkele huizen (met tuinen). In één van die huizen woonde hij zelf. Aan de gevel hing een
bord met daarop een vos.
Het is een heel kort straatje, de zijgevel van
Hotel des Indes beslaat één complete zijde. Aan de andere kant
van het straatje vinden we, volgens velen, één van de beste restaurantjes van Nederland
: "Julien", daarnaast ligt "Nabij het Schelpenpad". Bovendien vindt
men er enkele antiekzaken.
De Hooistraat ligt tussen de Denneweg en de Hooikade.
In dit straatje veel goede horeca en enkele winkels. De huizen zijn er oud en mooi.
De naam Spekstraat
komt van Speckstraat. Jan Cornelis Speck was een schipper (op Antwerpen) die veel geld had
verdiend en in 1612 een huis kocht bij de nieuwe Singelgracht (Hooigracht).
Hier vindt men veel oude huizen en voormalige pakhuizen die een woonfunctie hebben
gekregen. Het huis van Speck bestaat niet meer, de naam van de straat is al dat bleef.
De naam Lissabon
(voorheen "In het Lissabon") zal te maken hebben met de Portugese Joden die in
deze buurt gewoond hebben. De rijkeren van hen woonden op de Nieuwe Uitleg.
In het sfeervolle straatje Lissabon staan zeer
kleine woningen, waarvan er op dit moment een paar worden opgeknapt.
De straat loopt door naar de Nieuwe
Schoolstraat. Wie vanaf de Denneweg door het Lissabon loopt komt uit bij theater Pepijn en enkele hele goede restaurantjes.
Herinneringen aan 2005
(begin 20e eeuw !)
